| 1. | U NU |
|
polityk birmański, pisarz; 1940-41 więziony przez władze bryt.; 1943-45 w czasie okupacji japońskiej min. spraw zagranicznych, a później propagandy i informacji; 1947-58 pierwszy premier niepodległej Birmy; 1960-62 prezydent kraju; 1962-66 więziony po zamachu stanu gen. Ne Wina; 1969-70 na emigracji w Tajlandii; po powrocie jeden z gł. przywódców opozycji przeciwko Ne Winowi; autor kilkunastu sztuk teatralnych i powieści. |
| 2. | U THANT (1909-7 |
|
polityk birmański, uczestnik ruchu niepodległościowego, minister w niepodległej Birmie, 1962-71 sekretarz generalny ONZ; odegrał ważną rolę w przerwaniu kongijskiej wojny domowej i kubańskiego kryzysu rakietowego 1962, doprowadził do rozmieszczenia wojsk ONZ na Cyprze i zawieszenia broni po wojnie sześciodniowej między Izraelem a Egiptem, Syrią i Jordanią (1967), wyciągnięcia Chin z międzynar. izolacji (przyjęcie do ONZ - 1971), zakończenia wojny w Wietnamie (wielokrotne protesty przeciw amer. interwencji); odmówił kandydowania na 3 kadencję; autor Democracy in School, History of Post-War Burma. |
| 3. | U-BOOT |
|
termin niem. określający okręt podwodny. |
| 4. | U.S. NEWS & WORD |
|
amerykański tygodnik informacyjny poświęcony problematyce krajowej i zagranicznej; zał. 1928 w Waszyngtonie przez D. Lawrance'a; publikuje analizy i prognozy, posiada obszerną część teoretyczną; adresowany do elit polit. i dobrze wykształconych czytelników, prezentuje amer. punkt widzenia; nakład 2312 tys. egz. (1994). |
| 5. | U |
|
litera alfabetu polskiego wyodrębniona w średniowieczu jako oznaczenie samogłoski ustnej, tylnej, wąskiej. |
| 6. | UAM |
|
założony 1919 z inicjatywy Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk jako dwuwydziałowa Wszechnica Piastowska, od 1925 z 5 wydziałami; m.in. rozwijano studia nad prehistorią pol. ziem zach.; wśród profesury J.S. Bystroń, J. Kostrzewski, M. Rudnicki, K. Tymieniecki, Cz. Znamierowski, F. Znaniecki; za okupacji niem. 1939-45 zamknięty, działał tajnie w Warszawie jako Uniwersytet Ziem Zachodnich; 1945 reaktywowany, od 1955 przyjął imię A. Mickiewicza w stulecie śmierci poety; ma wydziały: biologii, chemii, filologii pol. i klasycznej, fizyki, nauk geogr. i geologicznych, historyczny, matematyki i informatyki, nauk społ., studiów edukacyjnych, neofilologii, prawa i administracji, teologiczny, pedagogiczno-artystyczny; ponad 50 tys. słuchaczy 2003/04. |
| 7. | UB |
|
Służba Bezpieczeństwa. |
| 8. | UBAINA |
|
strofantyna. |
| 9. | UBAJJID , Al Ub |
|
miasto w Sudanie, centrum prowincji Kordofan w centr. części kraju; 356 tys. mieszk. (2003); drobny przem. spoż. i rzemiosło; ośr. handlu bydłem i gumą arabską; lotnisko, linia kolejowa do Chartumu. |
| 10. | UBANGI |
|
rzeka w Afryce, największy dopływ Konga; dł. 2300 km, dorzecze 770 tys. km2; graniczna między Kongiem a Ludową Republiką Konga i Republiką Środkowoafrykańską; liczne bystrza i progi, żeglowna, powoduje częste powodzie; cechuje ją bogata flora i fauna. |