Wpisz szukane słowo
>> Strona główna <<
A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | Ł | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | W | Z



1.RŌNIN
w dawnej Japonii człowiek, który utracił swoje miejsce w feudalnej strukturze społecznej; początkowo zbiegły chłop, potem samuraj, który opuścił albo utracił pana lennego.
2.RØMER
astronom duń., 1676 wyznaczył jako pierwszy prędkość światła wykorzystując do tego celu obserwacje księżyców Jowisza; podana przez niego wartość (225 tys. km/s) była o ok. 25% za mała, ale R. udowodnił, że światło ma prędkość skończoną; wynalazł instrument przejściowy (do wyznaczania momentów przejść gwiazd przez południk niebieski), instrument uniwersalny, ekwatoriał, koło południkowe i inne przyrządy astr., skonstruował teodolit.
3.R.E.M.
amerykański zespół rockowy zał. 1980 w składzie wokalista M. Spite, gitarzysta P. Buck, basista M. Mills i perkusista B. Berty; grali klasycznego hard rocka, chętnie sięgając po standardy, m.in. Led Zeppelin, The Byrds, The Jefferson Airplane, czy The Doors; w tekstach często poruszali problematykę społ. i polit.; m.in. albumy Murmur (płyta roku 1983 wg magazynu "Rolling Stone"), Document, Out Of Time, Automatic For The People, Monster, Up, Reveal.
4.r
litera alfabetu łac. i pol.; poprzez greckie ρ (rho) wywodzi się z alfabetu fenickiego (płn.-semickiego); znak graficzny przedniojęzykowo-dziąsłowej spółgłoski dźwięcznej półotwartej.
5.R
symbol jednostki dawki ekspozycyjnej promieniowania X lub γ (gamma); rentgen.
6.R .
uniwersalna stała fizyczna, występująca w równaniu stanu gazu doskonałego: p * v = R * T, gdzie: p - ciśnienie, v - objętość, T - temp. S.g. jest równa pracy, jaką wykonuje 1 mol gazu przy wzroście jego temp. o 1 stopień w procesie izobarycznym; w układzie SI s.g. wynosi: R = 8,31451 J/mol * K. S.g. wyznaczona dla jednej cząsteczki nazywa się stałą Bolzmanna k (k = R/NA, gdzie: NA - liczba Avogadra). Spotykane jest także pojęcie właściwej s.g., pod którym rozumie się iloraz uniwersalnej s.g. i masy cząsteczkowej danego gazu. Analogiczne stałe wyznaczane dla gazów rzeczywistych różnią się od s.g. uniwersalnej, ze względu na odstępstwo właściwości tych gazów od właściwości gazu doskonałego.
7.RA GIOVANNI DA FIESO
malarz wł.; jeden z najwybitniejszych przedstawicieli wczesnego renesansu; dominikanin, od 20. roku życia w klasztorze (w Fiesole, od 1422 we Florencji, od 1450 przeor tego konwentu). Tworzył malowidła ścienne i obrazy o tematyce rel., m.in. tryptyk dla klasztoru S. Domenico w Fiesole, ok. 50 malowideł w celach, krużgankach i kapitularzu klasztoru S. Marco we Florencji, Zwiastowanie dla S. Domenico w Cortonie; w ostatnich latach pracował w Orvieto, Perugii i Rzymie, w Watykanie ozdobił prywatną kaplicę papieży Eugeniusza IV i Mikołaja V (Capella Niccolina) freskami przedstawiającymi sceny z życia św. Szczepana i św. Wawrzyńca. Dzieła A. cechuje dojrzałe wyczucie formy, atmosfera spokoju i mistycznej religijności, subtelna kolorystyka, miękki modelunek światłocieniowy; widoczne jest w nich przejście od tradycji gotyckich do nowożytnej estetyki i koncepcji przestrzeni; wywarł wpływ na rozwój sztuki wł.; w XIX w. jego twórczość inspirowała prerafaelitów i nazareńczyków.
8.Ra
symbol pierwiastka chem. radu.
9.RA
w mitologii egip. Bóg słońca, ubóstwione Słońce, Re.
10.RAAB
rzeka w Beskidach Zach., na Pogórzu Zachodniobeskidzkim i w Kotlinie Sandomierskiej, pr. dopływ Wisły; dł. 132 km, pow. dorzecza 1537 km2; źródła w paśmie Obidowej w Gorcach; do Wisły uchodzi we wsi Niedary; średni przepływ u ujścia ok. 17 m3/sek.; w większości biegu nie uregulowana, częste powodzie, a w lecie gwałtowne wezbrania; pod Dobczycami zbiornik retencyjny dostarczający wodę pitną dla Krakowa; gł. msc. nad R.: Chabówka, Rabka, Mszana Dolna, Myślenice, Dobczyce, Gdów, Bochnia, Ujście Solne.


1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46