Wpisz szukane słowo
>> Strona główna <<
A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | Ł | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | W | Z



1.JØRGENSEN
pisarz duński; początkowo związany z naturalizmem, później pod wpływem symbolizmu franc. (tom poezji Vers, opowiadania: Foraasagn, Lignelser), od 1894, po przejściu na katolicyzm, w jego twórczości dominuje tematyka religijna: opowiadania (Z drogi), powieści (Kłamstwo życia a prawda życia), poetyckie biografie (Święty Franciszek z Assyżu na tle swojej epoki).
2.JŌRURI (ja
japońskie opowieści o hist. i legendarnych wydarzeniach z życia księżniczki Jōruri, popularne od XVI w.; najczęściej śpiewane.
3.JŌSEPH
imię kilku postaci biblijnych; w Starym Testamencie; J. to jedenasty i ulubiony syn Jakuba i Racheli, sprzedany przez zazdrosnych braci do Egiptu, gdzie (po objaśnieniu znaczenia snu faraona) osiąga wysokie godności na dworze Putyfara; przybyłym w okresie głodu braciom (po różnych próbach) daje się poznać i wybacza im, sprowadza też starego ojca; cały ród osiedla się w ziemi Gessen, w pobliżu delty Nilu. Sceny z życia J. były tematem bardzo często podejmowanym w sztuce, od miniatur bizantyjskich po obrazy Rembrandta i Murilla i od średniowiecznych moralitetów po tetralogię T. Manna.
4.JŪ-JITSU
dyscyplina sportowa, biorąca swój początek z japońskiej sztuki walki wręcz, bez użycia broni - jujitsu; stosowana zwykle w samoobronie, pozwala słabszemu fizycznie zawodnikowi obezwładnić silniejszego; zasadniczo dzieli się na rzuty (nage waza) i chwyty (katame waza), wśród których rozróżnia się chwyty trzymania, duszenia i dźwignie; zawodnicy zdobywają kolejne stopnie wtajemniczenia: kyu (uczniowskie) i dan (mistrzowskie); pierwszych jest 6, drugich 13; od 1956 organizowane są MŚ, od 1964 męska konkurencja olimpijska, od 1998 także żeńska; walki odbywają się w 8 kategoriach wagowych (mężczyźni do 60 kg, 66, 73, 81, 90, 100, powyżej 100 i w kategorii open; kobiety do 48 kg, 52, 57, 63, 70, 78, powyżej 78 i open); czas walki wynosi 5 min dla mężczyzn, 4 min dla kobiet; sędziowie oceniają różne elementy techniczne, pełny punkt (ippon) kończy walkę przed czasem, za przewinienia udzielają napomnień; zasady walki zostały opracowane pod koniec XIX w. przez Japończyka prof. Jigorō Kano, który usunął z judo niebezpieczne ciosy i chwyty jujitsu; w Europie uprawiane od pocz. XX w.; 1918 w Londynie powstał pierwszy klub judo, 1948 zawiązano Eur. Federację Judo, 1952 Międzynar. Federację Judo; 1957 powstał Pol. Związek Judo; polscy judocy chlubią się zdobyciem (do 2000) trzech złotych medali olimpijskich (W.Legień - 1988, 1992; P.Nastula - 1996), trzech srebrnych (A.Zajkowski - 1972, J.Pawłowski - 1988, A.Szczepański - 1996) i dwóch brązowych (M.Tałaj, J.Pawłowski).
5.JŪDŌ
dyscyplina sportowa, biorąca swój początek z japońskiej sztuki walki wręcz, bez użycia broni - jujitsu; stosowana zwykle w samoobronie, pozwala słabszemu fizycznie zawodnikowi obezwładnić silniejszego; zasadniczo dzieli się na rzuty (nage waza) i chwyty (katame waza), wśród których rozróżnia się chwyty trzymania, duszenia i dźwignie; zawodnicy zdobywają kolejne stopnie wtajemniczenia: kyu (uczniowskie) i dan (mistrzowskie); pierwszych jest 6, drugich 13; od 1956 organizowane są MŚ, od 1964 męska konkurencja olimpijska, od 1998 także żeńska; walki odbywają się w 8 kategoriach wagowych (mężczyźni do 60 kg, 66, 73, 81, 90, 100, powyżej 100 i w kategorii open; kobiety do 48 kg, 52, 57, 63, 70, 78, powyżej 78 i open); czas walki wynosi 5 min dla mężczyzn, 4 min dla kobiet; sędziowie oceniają różne elementy techniczne, pełny punkt (ippon) kończy walkę przed czasem, za przewinienia udzielają napomnień; zasady walki zostały opracowane pod koniec XIX w. przez Japończyka prof. Jigorō Kano, który usunął z judo niebezpieczne ciosy i chwyty jujitsu; w Europie uprawiane od pocz. XX w.; 1918 w Londynie powstał pierwszy klub judo, 1948 zawiązano Eur. Federację Judo, 1952 Międzynar. Federację Judo; 1957 powstał Pol. Związek Judo; polscy judocy chlubią się zdobyciem (do 2000) trzech złotych medali olimpijskich (W.Legień - 1988, 1992; P.Nastula - 1996), trzech srebrnych (A.Zajkowski - 1972, J.Pawłowski - 1988, A.Szczepański - 1996) i dwóch brązowych (M.Tałaj, J.Pawłowski).
6.j
litera alfabetu łac. od XII w.; w języku pol. stosowana od w. XVIII na oznaczenie spółgłoski j (i niezgłoskotwórczego).
7.J
oznaczenie jednostki pracy i energii, dżul.
8.JA-AN , Ya
miasto w środk. Chinach, w zach. części Kotliny Syczuańskiej; ok. 118 tys. mieszk. (1999); ośr. handlu rolniczego; eksploatacja złóż miki; zakłady wyrobów azbestowych, narzędzi rolniczych, naprawa taboru samochodowego.
9.JABÈS Edmo
10.JABAL TUBQAL
najwyższy szczyt g. Atlas, wys. 4165 m; zdobyty 1923; pierwsze pol. wejście 1934 (J.K. Dorawski).


1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22