| 1. | h.c. |
|
skrót honoris causa. |
| 2. | H |
|
tablica zawierająca wszystkie pierwiastki chem. uszeregowane w kolejności wzrastających liczb atomowych z podziałem na grupy (kolumny pionowe) i okresy (szeregi poziome); wywiedziony z prawa okresowości; istnieje wiele rozwiązań graficznych, z których najstarszym jest tablica Mendelejewa (zw. tablicą krótką); ob. powszechnie stosuje się tablicę Wernera, zw. też tablicą długą; grupy (ponumerowane od 1 do 18) zawierają pierwiastki określane jako litowce, berylowce, borowce, węglowce, azotowce, tlenowce, fluorowce i helowce (dawniej jako grupy gł.) oraz miedziowce, cynkowce, skandowce, tytanowce, wanadowce, chromowce, manganowce, żelazowce, kobaltowce i niklowce (dawniej grupy poboczne); do grupy 3 (dawniej IIIB) należą również lantanowce i aktynowce; o.u.p. umożliwia przewidywanie stopnia utlenienia i własności chem. pierwiastków na podstawie ich położenia w tablicy. |
| 3. | h |
|
litera alfabetu łacińskiego i pol.; pochodzi poprzez gr. η (eta) od fenickiej litery heth; oznacza dźwięczną spółgłoskę szczelinową tylną. |
| 4. | HA JÂRDEN |
|
działacz społ.-gosp., pisarz, publicysta; 1863 uczestnik powstania styczniowego; współzał. i od 1872 dyr. Tow. Wzajemnego Kredytu w Warszawie; od 1882 stały felietonista "Tygodnika Ilustrowanego"; Wędrówki delegata, Z boru i dworu, wspomnienia Kartki z mego pamiętnika, komedie i farsy. |
| 5. | HA-GANG |
|
nazwa własna Chińczyków; nie obejmuje mniejszości etnicznych zamieszkujących Chiny, stanowiących ok. 8,1% mieszk. kraju. |
| 6. | HA-YEHUDI HA-KADOSHI |
|
przywódca polskich chasydów; uczeń Jakuba Horowitza z Lublina (zw. Prorokiem); rozwinął teorię kontaktu z Bogiem poprzez modlitwę; zakończył okres wiary w cudotwórców nawołując do żarliwej modlitwy i studiowania Tory; nie przestrzegał godzin modlitwy przepisanych przez Prawo, co doprowadziło do zerwania jego szkoły z chasydami Horowitza. |
| 7. | ha |
|
symbol jednostki powierzchni hektar. |
| 8. | HA |
|
miasto na płn. Arabii Saudyjskiej na skraju pustyni An-Nafud; 48 tys. mieszk. (1997); ośrodek rzemiosła; węzeł dróg samochodowych i szlaków karawanowych; port lotniczy. |
| 9. | HAARLEM < |
|
miasto w płn.-zach. Holandii na zach. od Amsterdamu; dawna stol. hrabstwa Holandii; 153 tys. mieszk., aglomeracja 212 tys. (2000); prawa miejskie od XII-XIII w.; 1573 w powstaniu antyhiszpańskim, po 7-miesięcznym oblężeniu zdobyty przez Hiszpanów, 1577 włączony do Rep. Zjednoczonych Prowincji Niderlandów; rozkwit w XVII w. (jedno z gł. centrów hodowli jedwabnika i przem. jedwabniczego); przem. maszynowy, metalowy, farmaceutyczny i chem., odzieżowy, poligraficzny, spożywczy; ośr. handlowy największego w Holandii regionu uprawy kwiatów; siedziba Holenderskiego Tow. Nauk. (zał. 1752), Holenderskiej Służby Geologicznej; liczne biblioteki, muzea (m.in. dzieł F. Halsa), galerie sztuki; zespół zabytkowy skupiony wokół Groote Markt: kościoły Groote Kerk (XIV-XVI w., dawny St. Bavo) i Nieuve Kerk (XVII w.), Dom Wagi Miejskiej (1598), ratusz (XVII w.), hale rzeźnicze (1602-03), liczne kamienice mieszczańskie (XVI-XVIII w.). |
| 10. | HAARLEM Corneli |
|
malarz holenderski, przedstawiciel manieryzmu, współtwórca tzw. akademii haarlemskiej, autor obrazów o tematyce religijnej i mitologicznej oraz portretów (Uczta bogów, Adam i Ewa - Muzeum Narodowe w Warszawie). |