| 1. | F |
|
jedna z uniwersalnych stałych fiz. oznaczająca ilość ładunku elektr., który przepływając przez elektrolit powoduje wydzielanie na każdej z elektrod jednego gramorównoważnika substancji; F = 96491 kulombów. |
| 2. | F (chem.) |
|
pierwiastek chem. należący do grupy fluorowców; liczba atom. 9, masa atom. 18,998, temp. topn. -219,62oC, gęstość 1,696 g/l (0oC); ma jeden izotop trwały; jest zielonożółtym, silnie aktywnym chem. gazem o ostrym, drażniącym zapachu; silnie trujący; działa parząco na skórę ludzką; reaguje b. gwałtownie (nawet w niskich temp.) prawie ze wszystkimi pierwiastkami; z wodorem w temp. pokojowej tworzy fluorowodór HF; z metalami tworzy fluorki; rozpuszczalne związki f. są trujące; w przyrodzie występuje w postaci minerałów, m.in. fluorytu, kriolitu i fluoroapatytu; otrzymywany przez elektrolizę stopionego wodorofluorku potasu; stosowany do fluorowania węglowodorów, produkcji tworzyw sztucznych (teflon), do trawienia szkła, w chłodnictwie (freony). |
| 3. | F (fiz.) |
|
symbol jednostki pojemności elektr., farad. |
| 4. | f (muz.) |
|
nazwa dźwięku IV stopnia skali diatonicznej, liczonej od c (c, d, e, f, g, a, h); f podwyższone o pół tonu = fis; f obniżone o pół tonu = fes; F-dur, tonacja i gama durowa z 1 bemolem; f-moll, tonacja i gama molowa z 4 bemolami; klucz; w zapisie nutowym także skrót określenia dynamicznego w muzyce forte. |
| 5. | f (łac.) |
|
litera alfabetu łacińskiego i polskiego, pochodząca poprzez starogr. digammę od fenickiej (płn.-semickiej) litery wāw; spółgłoska wargowo-zębowa, szczelinowa, twarda, bezdźwięczna. |
| 6. | FA NGUM (?-1374 |
|
król laotański w latach 1353-73; twórca samodzielnego królestwa Lang Czang, powstałego ze zjednoczenia feudalnych księstw; założył w Luang Prabang stolicę zjednoczonego państwa. |
| 7. | FA PRESTO |
|
malarz włoski okresu baroku, niezwykle płodny (ok. 5000 dzieł), początkowo związany z Neapolem, potem działał we Florencji, Wenecji oraz Madrycie (jako nadworny malarz Karola II). Jego prace charakteryzuje dynamiczne pociągnięcie pędzla, dramatyczny światłocień, mocna kolorystyka; malował niezwykle szybko (stąd przydomek "Fa presto", czyli "Rób szybko"), naśladował innych artystów, łatwo ulegał różnym wpływom, tworzył obrazy olejne religijne, mitologiczne, historyczne, alegoryczne: Archanioł Michał strąca w otchłań zbuntowane anioły, Tarkwiniusz i Lukrecja oraz freski (w Palazzo Medici-Riccardi we Florencji, w kościele w Escorialu w Hiszpanii oraz na sklepieniu zakrystii katedry w Toledo). |
| 8. | FA SIEN , Fa Xj |
|
chiński mnich buddyjski; poczynając od 399 przez 18 lat podróżował pieszo z Chin, przez Dżungarię, Kaszgarię, Chotan do Bengalu, następnie przebywał na Cejlonie, skąd udał się na Sumatrę i Jawę; podczas wędrówki gromadził, przepisywał i studiował teksty kanonów buddyjskich; po powrocie opracował kronikę historyczną krajów buddyjskich Fo-kuo-ci. |
| 9. | FA XJAM ( IV/V |
|
chiński mnich buddyjski; poczynając od 399 przez 18 lat podróżował pieszo z Chin, przez Dżungarię, Kaszgarię, Chotan do Bengalu, następnie przebywał na Cejlonie, skąd udał się na Sumatrę i Jawę; podczas wędrówki gromadził, przepisywał i studiował teksty kanonów buddyjskich; po powrocie opracował kronikę historyczną krajów buddyjskich Fo-kuo-ci. |
| 10. | FABACEAE |
|
rodzina roślin zielnych i drzewiastych z klasy dwuliściennych; ok. 5200 gat.; pierzaste liście, grzbieciste kwiaty zapylane gł. przez pszczoły; strąkowe owoce; korzenie współżyją z bakteriami i wiążą atmosferyczny azot (stąd nawozy zielone, jak łubin); niektóre gatunki pastewne - np. koniczyna, lucerna; inne, gł. rośliny strączkowe - pokarmowe, np. fasola, groch, soczewica; ponadto oleiste (np. soja); ozdobne (złotokap), lecznicze (lukrecja), drzewiaste (akacja, robinia) - dostarczają drewna, garbników, gumy. |